Trách nhiệm hình sự đối với hành vi trộm cắp tài sản

Câu hỏi:

Chào luật sư, Em có câu hỏi muốn hỏi luật sư. Chiều ngày 20 tháng 8 năm 2010, Hùng phá khóa vào nhà anh Minh để lấy tài sản vì lúc đó nhà Minh đi vắng hết và xung quanh rất vắng vẻ, ít người qua lại. Trong lúc Hùng  đang dắt chiếc xe máy của anh Minh ra sân ( trị giá  30 triệu đồng) thì gặp ngay Minh về ở cổng, Minh đã tri hô cho mọi người trợ giúp. Sau đó, Hùng bị mọi người bắt giữ. Hành vi của Hùng được xác địn là có thể bị xử lí theo khoản 1 điều 138 BLHS.

1. Giả sử tại thời điểm Hùng phạm tội khi mới 15 tuổi thì Hùng có phải chịu TNHS ko? Tại sao?

2.Nếu Hùng đã được 17 tuổi thì Hùng có thể đc hưởng án treo ko? Tại sao?

(Bạn Nguyễn Ngọc Anh – Ba Đình, Hà Nội)

 

Trả lời: Với câu hỏi của bạn, chúng tôi trả lời như sau:

1. Căn cứ Điều 138 Bộ Luật Hình sự 1999 sửa đổi , bổ sung 2009 quy định tội trộm cắp tài sản như sau:

Người nào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

Các dấu hiệu của tội trộm cắp tài sản:

- Chủ thể: Chủ thể của tội trộm cắp tài sản là người từ đủ 16 tuổi trở lên, trừ các trường hợp người phạm tội thực hiện khi rơi vào trường hợp không có năng lực trách nhiệm hình sự theo Điều 13 Bộ Luật Hình sự 1999

- Mặt chủ quan:

Lỗi: Chủ thể tội này thực hiện hành vi với lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thực rõ hành vi nguy hiểm của mình, thấy trước được hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra.

Mục đích: là chiếm đoạt được tài sản. Đây là dấu hiệu bắt buộc đối với tội phạm này.

- Mặt khách quan:

Hành vi: Chiếm đoạt tài sản dưới hình thức lén lút với thủ đoạn lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của người quản lý tài sản, không trông giữ cẩn thận hoặc lợi dụng vào hoàn cảnh khách quan khác.

Hậu quả: giá trị tài sản bị chiếm đoạt. Chủ thể phạm tội này phải chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên, nếu dưới hai triệu đồng bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này khi khi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm.

Trong trường hợp của bạn, Hùng thực hiện thủ đoạn lén lút để vào nhà Minh và lấy trộm chiếc xe máy 30 triệu đồng. Do bạn không nói rõ Hùng  có rơi vào trường hợp không đủ điều kiện chủ thể (năng lực chịu trách nhiệm hình sự, độ tuổi) nên coi là Hùng có đủ điều kiện về chủ thể chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này. Vì thế, hành vi của Hùng thỏa mãn các điều kiện cấu thành tội trộm cắp tài sản. Do tài sản có giá trị 30 triệu nên Hùng chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 138 Bộ Luật Hình sự 1999 (do các khoản 2, 3, 4 Điều 138 giá trị tài sản của tội này có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên).

Nếu Hùng mới 15 tuổi,  Hùng không phải chịu trách nhiệm hình sự đối với loại tội này do chủ thể của tội trộm cắp tài sản là người từ đủ 16 tuổi trở lên theo phân tích điều kiện chủ thể ở trên.

2. Nếu Hùng đã đủ 17 tuổi thì Hùng có thể đc hưởng án treo ko?

Căn cứ khoản 1 Điều 60 Bộ luật Hình sự quy định về điều kiện hưởng án treo như sau:

- Khi xử phạt tù không quá ba năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ một năm đến năm năm.

Hướng dẫn cụ thể tại khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP điều kiện hưởng án treo là:

- Bị xử phạt tù không quá 3 năm về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng, tội rất nghiêm trọng theo phân loại tội phạm

- Có nhân thân tốt được chứng minh là ngoài lần phạm tội này họ luôn tôn trọng các quy tắc xã hội, chấp hành đúng chính sách, pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của công dân nơi cư trú, công tác; không vi phạm các điều mà pháp luật cấm; chưa bao giờ bị kết án, bị xử lý vi phạm hành chính, bị xử lý kỷ luật.

- Có nơi cư trú cụ thể, rõ ràng;

- Không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 48 Bộ Luật Hình sự 1999 và có từ hai tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên trong đó có ít nhất một tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 Bộ Luật Hình sự 1999; nếu có một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì phải có từ ba tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên, trong đó có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 Bộ Luật Hình sự 1999.

- Có khả năng tự cải tạo và nếu không bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì không gây ảnh hưởng xấu đến cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt là các tội phạm về tham nhũng.

Do đó, trong trường hợp này, dựa vào mức xử phạt tù do Tòa án quyết định, nhân thân của Hùng và các tình tiết giảm nhẹ thì mới có thể xác định Hùng được hưởng án treo hay không.

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN

THÔNG TIN LIÊN HỆ


logo.jpg

Giờ làm việc:

Thứ 2 đến thứ 6: 8h đến 17h
Thứ 7: 9h đến 12h

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy nhấc máy và gọi chúng tôi để được tư vấn